ΠΑΣΑΛΙΔΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ

Πασαλίδης Γιάννης,

γεννήθηκε στο τέλος του 19 ου αιώνα στα χωριά Σάντα του ορεινού Πόντου και έζησε εκεί μέχρι τα δέκα του χρόνια. Τελείωσε το Ρωσικό γυμνάσιο στην Τιφλίδα και σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Οδησσού. Βρέθηκε στις προοδευτικές επαναστατικές δυνάμεις κατά του Τσαρισμού, συλλαμβάνεται αλλά κατορθώνει να τελειώσει τις σπουδές του στο Πανεπιστήμιο της Μόσχας. Η επανάσταση του 1917 βρίσκει τον Πασαλίδη σαν μέλος της Βουλής και της Κυβέρνησης της Λαϊκής Δημοκρατίας της Γεωργίας. Καταφεύγει το 1921 στη Γερμανία και μετά από ένα χρόνο έρχεται στην Ελλάδα , όπου ασκεί το επάγγελμα του γιατρού-μαιευτήρα, προσφέροντας αφιλοκερδώς τις υπηρεσίες του στην φτωχολογιά της Θεσσαλονίκης και των γύρω περιοχών. Συνεργάζεται με τον Αλέξανδρο Παπαναστασίου και εκλέγεται στην Εθνοσυνέλευση του 1923 πληρεξούσιος Βουλευτής Θεσσαλονίκης. Υπήρξε ιδρυτής του Σοσιαλιστικού Κόμματος Ελλάδος (ΣΚΕ), ενός από τους σχηματισμούς που προσχώρησαν στο ΕΑΜ. Το 1945 γίνεται μέλος της Κεντρικής Επιτροπής της οργάνωσης. Τον Αύγουστο του 1951 συνιδρύει την ΕΔΑ .

(ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΓΙΑΝΝΗΣ ,Η ΑΝΑΛΑΜΨΗ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ . ΟΚΤΩ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΕΙΣ: 1950-1967. Η ΕΔΑ ΣΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ, ΦΙΛΙΣΤΩΡ, ΑΘΗΝΑ, 2001, σελ. 29)

Ο Ι. Πασαλίδης διετέλεσε Πρόεδρος του Συλλόγου Καυκασίων Θεσσαλονίκης.

(http://www.pontos.gr/default.aspx?pageid=506)

Στις 23 Σεπτεμβρίου 1923 γίνεται Συνέδριο Καυκασίων Προσφύγων με πρωτοβουλία του Διοικητικού Συμβουλίου του Συλλόγου Καυκασίων, που θα έχει ως Πρόεδρο τον Δ. Ευθυμιάδη και Αντιπρόεδρο τον Ι. Πασαλίδη. Σκοπός του Συνεδρίου, όπως τον ανέλυσε ο Πασαλίδης, ήταν η ο καθορισμός της πολιτικής κατεύθυνσης των Καυκασίων. Ανάμεσα στα άλλα ο Πασαλίδης τόνισε: «[…] εδώ όλα σχεδόν τα κόμματα τα πολιτικά δεν έχουν διαμορφωθεί εισέτι εις κόμματα αρχών, αλλά φέρουν χαρακτήρα προσωπικόν, μας είναι πολύ δύσκολον να εκλέξωμεν οριστικώς ένα, με το οποίον να συνεργασθώμεν. […]Αλλ’ επειδή και ημείς μόνοι μας δεν είμεθα εις θέσιν να επιτύχωμεν εκείνο που θέλομεν κατ’ ανάγκην θα ζητήσωμεν την υποστήριξιν και άλλων, εκ των οποίων πρώτοι είναι οι ομοιοπαθείς αδελφοί μας Πόντιοι, Θράκες και Μικρασιάται, τα συμφέροντα των οποίων ταυτίζονται με τα δικά μας.[…]». Ο αντιπρόσωπος της Δράμας ο Χαρατζίδης τόνισε «την ανάγκην του σχηματισμού υπό των προσφύγων καθαρώς αγροτικού κόμματος». Το Συνέδριο εξουσιοδότησε τελικά το Διοικητικό Συμβούλιο του Συλλόγου Καυκασίων «να διεξαγάγη τας περαιτέρω προεκλογικάς εργασίας ερχόμενον εις επαφήν με τας άλλας προσφυγικάς οργανώσεις σύμφωνα με τας ως άνω τεθείσας βάσεις και συνάμα εξουσιοδοτεί αυτό δια την τελειοτικήν λύσιν του ζητήματος του προσανατολισμού». Το Συνέδριο επίσης με μυστική ψηφοφορία ανέδειξε τους υποψηφίους αντιπροσώπους των Καυκασίων για την Εθνοσυνέλευση[1].

Σοσιαλιστικές θέσεις για το Προσφυγικό εκφράζει και προωθεί ο ανεξάρτητος σοσιαλιστής βουλευτής Θεσσαλονίκης Ιωάννης Πασσαλίδης. Πρόσφυγας ο ίδιος , εμφανίζεται ως πληρεξούσιος του ελληνικού λαού και υπερασπίζεται τα συμφέροντα ντόπιων και προσφύγων χωρίς καμιά διάκριση(ΑΕΚ[2],8,Συνεδρ. 25/5/1925, σελ.61-66)[3].

[…] Πρώτος αυτός επισημαίνει ότι το σημαντικότερο θέμα που πρέπει να απασχολεί τη Βουλή , δεν είναι το Πολιτειακό, αλλά το Προσφυγικό. Και το πρόβλημα αυτό, μόνο ως τμήμα του ευρύτερου κοινωνικού βίου μπορεί να αντιμετωπιστεί, γιατί είναι δεμένο με το αγροτικό ζήτημα και το οικονομικό πρόβλημα του τόπου. Άρα, είναι αδύνατο να βρει τη λύση χωρίς την αγροτική μεταρρύθμιση, που θα μοιράσει δωρεάν κτήματα σε ντόπιους και πρόσφυγες, και χωρίς τη συμφιλίωση του κεφαλαίου με την εργασία. Η συμφιλίωση αυτή πετυχαίνεται, μόνο όταν κρατικοποιείται το κεφάλαιο βάσει ενός γενικού Πολιτικού Προγράμματος.[…] Το στεγαστικό αντιμετωπίζεται αποτελεσματικά, αν διωχτούν οι μοναχοί(οι «όσιοι κηφήνες», όπως τους χαρακτηρίζει) από τα μοναστήρια και εγκατασταθούν σ’ αυτά πρόσφυγες. Κι αν δεν επαρκούν τα μοναστήρια, να συμπτυχθούν οι πλούσιοι και να διατεθούν τα μέγαρά τους γι αυτό το σκοπό.(ΑΕΚ,7,Συνεδρ. 28/6/1924, σελ.240)[4]

[…]Πιστεύει ότι ντόπιοι και πρόσφυγες ακτήμονες ή μικρογεωργοί ταυτίζονται. Η αντίθεση(πάλη) εντοπίζεται, κυρίως, μεταξύ αυτών και των πλουτοκρατών, που κρατούν αυθαίρετα(παρά το νόμο 3166 που επέβαλλε την εγκατάλειψή τους) ακόμη και ανταλλάξιμα μουσουλμανικά κτήματα και δεν τα εγκαταλείπουν.(ΑΕΚ,8,Συνεδρ. 25/5/1925, σελ.61)[5]

Ο Σοσιαλιστής Βουλευτής Θεσσαλονίκης Ιωάννης Πασαλίδης είχε ήδη- από 25/5/1925- τονίσει γι αυτή τη διαμάχη: «Πρόκειται για ταξική διαμάχη μεταξύ λαού και πλουτοκρατίας και όχι για διαμάχη ντόπιων και προσφύγων. Άρα , αν εξακολουθήσει αυτή η κατάσταση στη βουλή, τότε είναι βέβαιο ότι ντόπιοι και πρόσφυγες θα συμμαχήσουν και θα ξεσηκωθούν, για να σαρώσουν όλους εμάς τους ‘εθνοπατέρες’»[6].

Στο Συνέδριο Καυκασίων του 1926 (31/1 & 1/2/1926) κύριο θέμα είναι η «Αγροτική Οργάνωσις». Εκεί ο Τσάτσας θα τονίσει «την ανάγκη της οργανώσεως όλων των Καυκασίων αγροτών προσφύγων εις Αγροτικάς Ενώσεις». Ο Τομαρίδης συνιστά την «εις τα σχολεία εισαγωγήν Γεωργικής διδασκαλίας» και ζητά «ίδρυσιν πρακτικών Γεωργικών σχολών» και επιπροσθέτως «να αυξηθή ο αριθμός των μέσων Γεωργικών σχολών». Ο Ευθυμιάδης συνιστά την «ίδρυσιν αγροτικού πολιτικού κόμματος εις το οποίον δεν θα είναι μέλη μόνον οι Καυκάσιοι αλλά και οι εντόπιοι και οι λοιποί πρόσφυγες». Ο Κοσμίδης μιλά και αυτός επί της αγροτικής οργανώσεως. Κατόπιν «αναγιγνώσκει απόσπασμα Ρωσικού έργου εξ ου καταδεικνύει ότι ο γεωργός πρέπει να απελευθερωθεί όχι μόνον από τον κεφαλαιοκράτην αλλά και από εκείνον όστις θέλη να καθήση μετά την πτώσιν του κεφαλαιοκράτου εις την ράχιν του», και κλείνει λέγοντας ότι «εις την επαγγελματικήν οργάνωσιν πρέπει να αναμιχθή και η πολιτική τοιαύτη ίνα φρουρήσει τα δίκαια των αγροτών». Στη συνέχεια παίρνει το λόγο ο Πασαλίδης : « Εις τας αγροτικάς τάξεις όπως και εις τας άλλας υπάρχουν εκμεταλλευταί και εκμεταλλευόμενοι» , λέει, και συνεχίζει «ημείς πρέπει να οργανώσωμεν τας τάξεις εκείνας τας οποίας εκμεταλλεύονται οι εκμεταλλευταί. Οι εργάται του κάμπου και οι εργάται των πόλεων εν και το αυτό συμφέρον έχουν. Τους εκμεταλλεύονται σήμερον αι αστικαί τάξεις αι οποίαι κρατούν τους αγρότας χωριστά από τους εργάτας .Αι αγρόται και οι εργάται πρέπει να έχουν κοινόν κόμμα και από κοινού να διεξαγάγουν τον αγώνα κατά της κεφαλαιοκρατίας. Οι σοσιαλισταί εις αυτό αποβλέπομεν. Τα προσφυγικά σωματεία εχρεωκόπησαν και πρέπει να απαλλαγώμεν και από τους πρόσφυγας εκμεταλλευτάς». Τελικά το Συνέδριο του 1926 αποφάσισε όπως το Διοικητικό Συμβούλιο των Καυκασίων «προβή εις την σύγκλησιν εντός βραχυτάτου χρονικού διαστήματος Παναγροτικού Συνεδρίου Μακεδονίας-Θράκης προς αγροτικήν πολιτικήν οργάνωσιν»[7].



[1] εφ. «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», 29/9/1923, σελ. 1

[2] Αι αγορεύσεις του ελληνικού κοινοβουλίου , 1909-1956. Περίοδος Β’

[3] ΠΕΛΑΓΙΔΗΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ, ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ (1913-1930) Ο ΠΟΝΟΣ ΚΑΙ Η ΔΟΞΑ, ΑΦΟΙ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗ ,Β, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2003, σελ. 382

[4] ΠΕΛΑΓΙΔΗΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ, ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ (1913-1930) Ο ΠΟΝΟΣ ΚΑΙ Η ΔΟΞΑ, ΑΦΟΙ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗ ,Β, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2003, σελ. 383

[5] ΠΕΛΑΓΙΔΗΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ, ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ (1913-1930) Ο ΠΟΝΟΣ ΚΑΙ Η ΔΟΞΑ, ΑΦΟΙ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗ ,Β, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 2003, σελ. 383-384

[6] ΠΕΛΑΓΙΔΗΣ ΕΥΣΤΑΘΙΟΣ,Η ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ(1923-1930),ΑΦΟΙ ΚΥΡΙΑΚΙΔΗ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,1994, σελ. 188

[7] εφ. «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», 2/2/1926, σελ. 1

1 σχόλιο:

  1. Ο Ιωάννης Πασαλίδης γεννήθηκε στην Κουταΐδα του Καυκάσου το 1885. Τελείωσε την Ιατρική σχολή στην Οδησσό και προσχώρησε στο Σοσιαλιστικό κόμμα της Ρωσίας. Το 1917 εκλέχτηκε βουλευτής με το κόμμα των Μπολσεβίκων και ορίστηκε Υπουργός Εξωτερικών της Γεωργίας. Μετά το 1922 εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη και εκλέχτηκε βουλευτής στις εκλογές του 1923 με το κόμμα του Παπαναστασίου, ως εκπρόσωπος της σοσιαλιστικής ομάδας, βλ. Γ. Δ. Νισύριος, Γιάννης Πασαλίδης, εκδ. Κ. Σεμελίδης, Αθήνα χ.χ., σ. 12 κ.εξ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή