ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗΣ ΚΑΡΣΙΩΤΩΝ ΚΑΤΑ ΚΑΛΦΟΓΛΟΥ[ΜΑΡΚΗΣΙΟ]-ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗ-ΚΑΛΕΝΤΕΡΙΔΗ

όνομα χωριού ή πόλης κατά Καλεντερίδη Σάββα[1]

Οι κάτοικοι προέρχονται…

όνομα χωριού ή πόλης κατά Λαυρεντίδη Ισαάκ[2]

Έχει κατοίκους…

όνομα χωριού ή πόλης κατά Μαρκήσιο-Φωτιάδη[3]

Έχει κατοίκους…

1

Αζάτ

Ιδρύθηκε το1878-1884 από Έλληνες της Αργυρούπολης.

Αζάτ

Μεταναστεύσαντας εξ Ερζερούμ

Αζάτ

Μετανάσται εξ Ερζερούμ

2

Αλίσοφι

Εγκαταστάθηκαν εκεί το 1882, προερχόμενοι από την Αργυρούπολη, το Απές και την Τοκάτη.

Αλήσοφη

Προελθόντας εκ Κασταμονής Πόντου

Αλή Σοφή

Μετανάσται εκ Κασταμονής

3

Απουλπάτ ή Αμπουλβάρ

Από τη Νικόπολη.

Απουλπάτ

Προελθόντας εκ Σεβαστείας Πόντου

Απουλπάτ ή Αζουλπάρτ

Εκ Σεβαστείας

4

Αρνταχάν

Αρταχάν ή Αρδαχάν

Προέρχονται εκ μεταναστών εξ Αργυρουπόλεως του Πόντου.

Αρταχάν

Εκ διαφόρων μερών

5

Αρντίστ ή Αρτόστ

Αρτός ή Αρδόστ

Προήλθον εκ Χεριάνων Αργυρουπόλεως Πόντου.

Αρτόστ

Ματανάσται εκ Χεριάνης

6

Αρσενιάκ ή Αρσενιάν

Αρσενιάκ

Αρσενάκ

7

Άτγκιοζ

Από Έλληνες της Χαλδίας.

Ατκόζ

Προήλθον εκ μεταναστών εκ Χεριάνων του Πόντου.

8

Βαργενέζ

Από την περιοχή του Ερζινγκιάν.

Βαργενέζ

Προελθόντας εξ Ερζινκιάν Πόντου.

Βαργινές

Εξ Ερζινκιάν

9

Βεζίνκιοϊ

Βεζίν Κιοϊ

Προήλθον εκ μεταναστεύσεως (προ του 1878) εκ διαφόρων περιοχών του Πόντου.

Βεζίν κιοϊ

Χωρίον κατοικούμενον υπό Ελλήνων επί τουρκοκρατίας.

10

Βερισάν

Από την περιοχή της Χαλδίας

Βερισιάν

Προελθόντας εκ μεταναστεύσεως εξ Αργυρουπόλεως Πόντου.

Βερισιάν

Εξ Αργυρουπόλεως

11

Γέιτσα

Από την περιοχή της Χαλδίας

Γέϊτζε ή Γέϊτζια

Προελθόντας εκ μεταναστών περιοχής Αργυρουπόλεως.

Πέϊτσα

12

Γενίκιοϊ

Κατοικήθηκε από Έλληνες της Χαλδίας, του Ερζερούμ και της Νικόπολης τη δεκαετία του 1870.

Γενή-κιοϊ

Προελθόντας εξ Ερζερούμ

Γενίκιοϊ

Εξ Ερζερούμ

13

Γιάγμπασαν

Κατάγονταν από τη Νικόπολη και τη Χαλδία

Γιάγπασάν

Προήλθον ως μετανάσται εκ Κολωνίας

Γιαγπασάν

Εκ Σεβάζ ( Σεβαστείας)

14

Γιόλαγουζτσαμ

Γιαλαγούζ-Τσιάμ ή Γιαλαγούτσιαμ

Προελθόντας εξ Αργυρουπόλεως

Γιαληνέζ τζαμ

Εξ Αργυρουπόλεως

15

Γιόλγκετσμεζ

Γιόλ-Κεσμέζ ή Γελκεσμέζ

Προελθόντας εκ Χεριάνων Πόντου

Γελκετζμέζ

Εκ Χεριάνης

16

Γκιόλια-Μερτινίκ

Μερτινίκ

Προελθόντας εκ καισαρείας

Μερτινίκ

Τουρκόφωνοι κάτοικοι μεταναστεύσαντες εκ Καισαρείας

17

Γκιουλεπέρτ

Ιδρύθηκε το 1830 από Έλληνες της Ματσούκας και άλλων περιοχών του Ποντου που είχαν καταφύγει σε ελεγχόμενες από τους Ρώσους περιοχές

Κιουλεπέρ ή Γκιουλεπέρτ

Προελθόντας εξ Άρτας, Ματσούκας, Εβρενά, Κιαλιαχπούρ, Θέμπεδα, Μοναστήρ και Μαυραγγέλ Αργυρουπόλεως.

Κιουλαπέρτ

Εξ Αργυρουπόλεως

18

Γυζίλ

Προελθόντας εξ Αργυρουπόλεως

19

Εμιρχάν

Από την περιοχή των Χεριάνων

Εμίρ Χαν ή Αμιρχάν

Προελθόντας εξ Ερζερούμ και Χεριάνων

Εμίρ χαν

Μετανάσται τουρκόφωνοι και Ελληνόφωνοι εξ Ερζερούμ και εκ Χεριάνης

20

Ζέλετσα

Ζιάλιατσια

Προελθόντας εξ Ορένσκια Αργυρουπόλεως

Ζάλυτσια

21

Ζεμζελέκ

Ζεμζελέκ

Αμζελέκ

Εξ Απάς

22

Ζεμπερέκ

Μετηνάστευσαν εκ Πόντου

23

Ιβανπόλ (Μολά-Μουσταφά)

Ιβανπόλ ή Μολομουσταφά

Προελθόντας εξ Αργυρουπόλεως

Ιβανπόλ

Εξ Αργυρουπόλεως

24

Ισλαμσόρ

Από τη Χερίανα της Χαλδίας

Ισλαμσόρ

Προελθόντας εκ Χεριάνων

Ισλαμσόρ

Μετανάσται εκ Χεριάνης

25

Καγισμάν

Καγισμάν

Ήσαν έλληνες διαφόρου προελεύσεως

Καγισμάν

26

Κ(Γ)αμισλί

Κάμισλη ή Γάμισλη

Προελθόντας εκ Σάντας

Καμισλή

Εκ Σάντας

27

Καράκλισε

Από τη Χαλδία και από τη Νικόπολη.

Καράκλησε ή Γαράκλησε

Προήλθον ως μετανάσται εκ της περιοχής Αργυρουπόλεως και Καρά Ισάρ (Γαρασαρέτ)

Καρά κήλισα

Άποικοι εξ Αργυρουπόλεως

28

Καρακούρτ

Από τη Χαλδία , το Απές και τη Νικόπολη.

Γαραγούρτ ή Καρακούρτ

Προελθόντας εκ Πολάτ Αργυρουπόλεως.

Καρακιούρτ

Εκ Πολάτ

29

Καράουργκαν

Από τις περιοχές Τραπεζούντας, Τρίπολης και Τοκάτης.

Καράουργαν ή Γαράουργαν

Προελθόντας εκ Κολωνίας

Καρά ουργάν

Εκ Σεβαστείας

30

Καρς

Καρς

31

Κετσιβάν

Από τη Χαλδία και από το Ερζινγκιάν.

Κιατσιβάν

Προελθόντας από Ερζινγκιάν και Αργυρούπολιν

Κατζηβάν

Εξ Ερζινκιάν

32

Κιασάρ

Κιασιάρ

Προελθόντας εκ καισαρείας

Κιασιάρ

Τουρκόφωνοι κάτοικοι μεταναστεύσαντες εκ Καισαρείας

33

Κιζίλ Κιλίσε

Από το Πολάτ της Νικόπολης.

Κυζίλ ή Γυζίλ Κλισέ

Προελθόντας εκ Πολάτ Κολωνίας

Κηζήλ κίλισα

Εκ Πολάτ

34

Κιόρογλου

Κιόρογλη

Προελθόντας εξ Αργυρουπόλεως

Κιορ ογλού

35

Κογκ

Κογκ

Προελθόντας εξ Απές Κολωνίας

Κόμπ

Εξ Απάς

36

Λάλογλη

Κυρίως από το Κελκίτ της Χαλδίας.

Λάλογλη

Προελθόντας εκ Κελκέτ Αργυρουπόλεως

Λιάλ ογλού

Εξ Αργυρουπόλεως

37

Μαγαρατζίκ

Μαγαρατζίκ

Προελθόντας εκ Τσάλκας (Τυφλίδος) και Αργυρουπόλεως

Μαγαρατζήκ

Μετανάσται εκ Τσάλκας και Αργυρουπόλεως, ούτοι εισίτουρκόφωνοι και Ελληνόφωνοι.

38

Μασουρτζίκ

Από τη Χερίανα

Μασουρτζίκ

Προελθόντας εκ χεριάνων Αργυρουπόλεως

Μασουρτζήκ

Άποικοι εκ Χεριάνης

39

Μεντζικέρτ

Μουζινγκέρτ ή Μιτζινγκέρτ

Προελθόντας εκ Σιαμπίν Καραχισάρ (Νικοπόλεως)

Μουτζηνκέρτ

Εκ Σεβαστείας

40

Μερενές Άνω

Μερενές ή Μερινές

Προελθόντας εκ Κολωνίας

Μερινές

41

Μερενές Κάτω

Μερενές Κάτω

42

Μέτσιτλι

Από τη Χαλδία , την Αργυρούπολη και τη Σεβάστεια.

Μιάτσιτλη ή Μέτσιτλη

Προελθόντας εξ Αργυρουπόλεως

Μετζητλή

Εκ Πολάτ

43

Μουζαράτ

Μουζαράτ

Προελθόντας εκ της περιοχής Αργυρουπόλεως

Μουζιαράτ

Τουρκόφωνοι κάτοικοι μεταναστεύσαντες εκ Καισαρείας

44

Μπαγντάτ

Από τη Χαλδία και την Τραπεζούντα

Μπαγτάτ

Προήλθον εξ Αργυρουπόλεως και Τραπεζούντος (μετά την αποχώρησιν των Ρώσων εκ της Τραπεζούντος)

45

Μπαρτούζ

Παρτούζ

Προελθόντας εξ Ερζερούμ

Παρτούζ

46

Μπεμπερέκ

Από τη Χαλδία

Πιαπιαριάκ ή Πεπερέκ

Προελθόντας εξ Αργυρουπόλεως

Πεδιαράκ

Εξ Αργυρουπόλεως

47

Ναριμάν

Ναρμάν

Προελθόντας εκ Κολωνίας

Νορμάν

48

Ντεμίρκαπι

Από το Σαχνάτσιμεν του Απές

Δεμίρ ή Τεμίρ Καπού

Τεμίρ καπού

Εκ Σεβαστείας

49

Ντιβίκ

Τιβίκ

Προήλθον εκ Μεσοχαλδίας

Τηβήκ

Εκ Μεσοχαλδείας

50

Ντιόρτκιλισε

Εποικίστηκε με Έλληνες της περιοχής Απές

Δορτ Κλισέ ή Τορτ Κλισέ

Προήλθον εκ μεταναστεύσεως εξ Απές

Δορτ Κίλισα

Εξ Απάς

51

Ολουκλού

Όλουχλη

Προελθόντας εκ χεριάνων Αργυρουπόλεως

Ολουχλή

Εξ Χεριάνης

52

Όλτου

Όλτυ

Προελθόντες εξ Αργυρουπόλεως

Όλτι

53

Ορτάκιοϊ

Από τη Χερίανα, το Κελκίτ, την Κρώμνη και τη Φασιανή.

Ορτάκιοϊ

Προελθόντας εκ Χεριάνων, Κελκίτ, Κρώμνης και 8 οικογενείας εκ Πασέν (Φασιανής)

Ορτάκιοϊ

Τουρκόφωνοι και ελληνόφωνοι μετανάσται εξ Αρμενίας

54

Ούτσκιλισε

Από το Απές

Ούτς -Κλισέ

Προελθόντας από το Απές

Ουτζ Κίλισα

Εξ Απάς

55

Παλτήτ

Εξ Αργυρουπόλεως

56

Παντζαρότ

Παντζιαρότ

Προελθόντας εξ Ερζερούμ

Παντζουρέτ

57

Πεζιρκιάν-γκετσίτ

Από τη Νικόπολη.

Πεζιρκιάν-Κετσίτ

Προελθόντας εκ Κολωνίας

Πεζιρκιάν κατζίτ

58

Πελίκπας -Μπιουλιούκμπασι

Οι περισσότεροι προέρχονται από τη Σάντα

Πελίκ- Πάσκιοϊ

Προελθόντας εκ Σάντας Πόντου και Τσάλκας Τυφλίδος (οι εκ Τσάλκας είναι παλαιοί μετανάσται εκ Πόντου)

Πελίκ πας

Εκ Σάντας και εκ Τσάλκας, τουρκόφωνοι και Ελληνόφωνοι.

59

Ποσίκ

Ποσίκ

Μετανάστας εκ Πόντου

Ποσήκ

60

Σαλούτ( περ. Αρταχάν)

Σαλούτ( περ. Αρταχάν)

Προελθόντας εξ Αργυρουπόλεως

Σαλούτ

Εξ Αργυρουπόλεως

61

Σαλούτ(περ. Καρς)

Σαλούτ(περ. Καρς)

Προελθόντας εξ Αργυρουπόλεως

Σαλιούτ

Εξ Αργυρουπόλεως

62

Σαράφ

Σαράφ

Προελθόντας εκ Κετσιανής

σιαράφ

Εκ Κερτσιανής

63

Σαρίκαμις

Σαρήκαμις

Εκ Πόντου προελθόντας.

64

Σελίμ-Κιοϊ

Ελάχιστοι έλληνες εκ Πόντου, οι πλείστοι των κατοίκων Μαλακάνοι

65

66

Σιντισκόμ

Από την Αργυρούπολη του Πόντου

Σιντισκόμ

Προελθόντας εξ Αργυρουπόλεως

Σινδισκόμ

Μετηνάστευσαν εξ Αργυρουπόλεως

67

Τσιλαχανά ή Σιραχανά

Προελθόντας εξ Αργυρουπόλεως

Σιραχανά

Εξ Αργυρουπόλεως

68

Σούμπαταν

Από την Τσάλκα , όπου είχαν προηγουμένως μετεναστεύσει από την περιοχή της Νικόπολης.

Σουπατάν

Προελθόντας εκ Τσάλκας Τυφλίδος (πρόγονοί των παλαιοί μετανάσται εκ Κολωνίας Πόντου εις Τσάλκαν Τυφλίδος)

Σουπατάν

Μετανάσται εκ Τσάλκας, τουρκόφωνοι.

69

Σούρμπασαν

Κατοικήθηκε το 1878 από Έλληνες της Ρεφάγιας και της Νικόπολης.

Σουρπασάν

Προελθόντας εκ Σεβαστείας

Σουρπασάν

Εκ Σεβαστείας

70

Ταχτάκιραν

Από την Καστανομή, Κατύωρα, Τοκάτη, Αργυρούπολη και Απές.

Ταχτάγ-γράν

Προελθόντας εκ Κασταμονής

Ταχτά κηράν

Εκ Κασταμονής

71

72

Τουιγούν

Από την περιοχή Λερίου Χαλδίας.

Τουϊγούν

Προελθόντας εκ Λερίων (Λερέτ) Πόντου

Τουϊγούν

Αρμενόφωνοι εξ Αλεξανδρουπόλεως

73

Τουρκεσόν

Από τα χωριάτου Απές

Τουρκασέν ή Τουρκιασσέν

Προελθόντας εκ Σεβαστείας

Τουρκιασέν

74

Τσαπίκ Άνω και Κάτω

Τσιαπίκ Άνω

Προελθόντας εξ Αργυρουπόλεως

Τζαπήκ

Εξ Αργυρουπόλεως

75

Τσιαπίκ Κάτω

Προελθόντας εξ Αργυρουπόλεως

76

Τσατάκ

Από την Αργυρούπολη

Τζιατάχ

Προελθόντας εκ της Επαρχίας Αργυρουπόλεως

Τζατάχ

Εκ Κιαλκίτ

77

Τσερμίκ Άνω και Κάτω

Τσιορμίκ Άνω

Προελθόντας εκ Μεσοχαλδίας

Τζερμίκ

78

Τσιορμίκ Κάτω ή Τσορμίκ

Προελθόντας εκ Μεσοχαλδίας

79

Τσιλεχανέ

Τσιλεχανέ

80

Τσιπλακλί

Το Τσιπακλί μαζί με το Γκιουλεπέρτ, ήταν το αρχαιότερο χωριό της περιοχής Καρς -Αρνταχάν, χτισμένο το 1818-1830 από Έλληνες της Χαλδίας.

Τσίπλαχλη

Προελθόντας εκ Μεσοχαλδίας

Τζηπλαχλή

Εκ Μεσοχαλδείας

81

Τσοροσχώφ Κάτω

Από την Ίμερα και την Παϊπούρτη

Τοροσχόφ ή Τοροσκόφ

Προελθόντας από Ίμερα και Βαϊπούρτ.

Τοροσκόβ ή Τορασχέβ

Μετηνάστευσαν οι μεν εκ του χωριόυ Ιμίρας οι δε εκ Βαϊπούρτης.

82

Φαχρέλ

Από την περιοχή Ερζινγκιάν-Σεβάστειας

Φαχρέλ

Προελθόντας εκ Κερτζανής

Φαχρέλ

Εκ Κερτζιανής

83

Χαλίφογλου

Χαλίφ Ογλού

Προελθόντας εκ Τσάλκας , όπου είχαν μεταναστεύσει εκ Πόντου παλαιότερον (1856)

Χαλίφ ογλού

Μετανάσται εκ Τσάλκας

84

Χανάκ

Χανάχ ή Γανάχ

Προελθόντας εξ Αργυρουπόλεως

Χανάκ

Εξ Αργυρουπόλεως

85

Χάνδαρα-Χάντερε

Χάντιαρε ή Χαν-Δερέ

Προελθόντας εκ Σεβαστείας

Χανδαριά

Εκ Σεβαστείας

86

Χαραμή Βαρτάν

Από χωριά της Αργυρούπολης.

Χαραμή Βαρτάν ή Αράμ Βαρτάν

Προελθόντας εξ Αργυρουπόλεως

Χαραμή Βαρτάν

Άποικοι εξ Αργυρουπόλεως

87

Χασκαντάρ

Χασκαντάρ

88

Χάσκιοϊ

Χάσκιοϊ

Προελθόντας εξ Ερζερούμ και Τσαμούρ του Μπαϊπούρτ

Χας κιοϊ

Εξ Ερζερούμ

89

Χατζή Βελή

Προελθόντας εκ Τσάλκας, οίτινες παλαιότερον (1856) είχαν μεταναστεύσει εκ Πόντου εις Τσάλκαν Τυφλίδος Αντικαυκάσου Ρωσίας.

Χαδζή Βελή

Εκ τσάλκας, τουρκόφωνοι

90

Χιντζιρίκ

Χιντζιρίκ

Προελθόντας εξ Αργυρουπόλεως

Χηντσηρήκ

Μετανάσται εξ Ερζερούμ



[1] ΚΑΛΕΝΤΕΡΙΔΗΣ ΣΑΒΒΑΣ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΣ ΠΟΝΤΟΣ, INFOGNOMON,ΑΘΗΝΑ,2006, σελ. 386 έως 413

[2] ΛΑΥΡΕΝΤΙΔΗΣ ΙΣΑΑΚ, ΜΕΤΟΙΚΕΣΙΑ ΚΑΥΚΑΣΙΩΝ 1895-1907, Α.Π., τόμ. 31ος,σελίδες 413 έως 450

[3] ΚΑΛΦΟΓΛΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ, ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΝ ΚΑΥΚΑΣΩ, ΑΘΗΝΑ, 1908, σελ. 115 έως 118

1 σχόλιο:

  1. Οι κάτοικοι του χωριού Απουλπάτ του Γάρς στην πλειοψηφία τους κατάγονταν απο το Ορεινό χωριό Ούμαρτσουχ του Νομού της Σεβάστειας του Πόντου.Η τοποθεσία όπου ήταν χτισμένο το χωριό Ούμαρτσουχ βρίσκεται στα Βορειοανατολικά του Νομού της Σεβάστειας κοντά στην σημερινή κωμόπολη Golova και το χωριό Bozat. Στο Απουλπάτ εγκαταστάθηκε επίσης μια οικογένεια απο το γειτονικό στο Ούναρτσουχ χωριό Μοντολάζ που άνηκε όμως στην κωμόπολη Ρεφάγια του νομού Ερζιντζιάν. Λέγεται επίσης ότι κάποιες απο τις οικογένειες του Απουλπάτ είχαν ως αρχικό τόπο καταγωγής τα χωριά Τσάτ και Κακουλού τα οποία ενώ βρίσκονταν κοντά στο χωρίο Ούμαρτσουχ άνηκαν μάλλον στην επαρχία Χερίανα του νομού Αργυρουπόλεως.
    Η συντρική πλειοψηφία των Απουλπατλήδων μετά την άφιξη στη Θεσσαλονίκη το 1920 κινήθηκε ανατολικά και εγκαταστάθηκε αρχικά στο Πουνάρ Χισάρ των Σαραντακλησσιών της Αν. Θράκης.Μετά τη συνθήκη της Λωζάνης οι Απουλπατλήδες ξαναπέρασαν τον Έβρο ποταμό και εγκαταστάθηκαν στην μεγάλη πλειοψηφία τους στο Θρυλόριο Ροδόπης και κάποιες οικογένειες στο Υφανταί και την Κομοτηνής της Περιφερειακής Ενότητας Ροδόπης. Ελάχιστες οικογένειες προσφύγων απο το Απουλπάτ εγκαταστάθηκαν στην Περιχώρα, το Φωτολίβος και την Προσοτσάνη Δράμας, την Ελευθερούπολη Καβάλας, τον Λευκώνα Σερρών και Μεγάλη Βρύση Κιλκίς.
    Μέσα στη δίνη του εμφυλίου πολέμου το Μάρτιο του 1949 περίπου 250 Απουλπατλήδες αποφάσισαν να εγκαταλείψουν μαζικα το Θρυλόριο. Οι οικογένεις αυτές μετοίκισαν κυρίως στην Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Τσεχοσλοβακία, την Πολωνία, την Ρωσσία και την Αν. Γερμανία διατηρόντας πάντα επαφές και επικοινωνία με τους ανθρώπους τους στο Θρυλόριο.
    Μετά το 1980 αρκετοί εξ αυτών αλλά και απογονοί τους επέστρεψαν στο Θρυλόριο και ξαναταμώθηκαν με αδέλφια συγγενείς και συγχωριανούς.
    Κάποιοι εκ των πολιτικών προσφύγων Απουλπατλήδων εγκαταστάθηκαν σε άλλα μέρη της Ελλάδας ενώ ένας μικρός αριθμός διαμένει ακόμη στις προανεφερθείσες χώρες διατηρώντας πάντα σχέσεις με συγγενείς και φίλους στο Θρυλόριο.
    Σήμερα απόγονοι των Απουλπατλήδων ζούν στην Ελλάδα, τις χώρες τις Ευρώπης και την Αμερική και πιθανότητα κάποιοι απόγοινοι αυτών στην περιοχή του Γάρς και στο Απουλπάτ βάση έγκυρων πληροφοριών.
    Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να αντλήσετε απο το Βιβλίο "Ακριτών Γενεά" του Συλλόγου Ποντίων Ν. Ροδόπης "Η Τραπεζούντα" την επιμέλεια του οποία είχε ο Πρόεδρος του παραπάνω Συλλόγου ο οποίος διετέλεσε στο παρελθόν Πρόεδρος του Συλλόγου Ποντίων Φοιτητών και Σπουδαστών Θεσσαλονίκης, Πρόεδρος του Περιφερειακής Επιτροπής Νεολαίας της Περιφέρειας Αν. Μακεδονίας & Θράκης της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας και Γραμματέας της Συντονιστικής Επιτροπής Νεολαίας Ελλάδας της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας (Σ.Ε.Ν.Π.Ο.Ε).

    ΑπάντησηΔιαγραφή