ΣΠΥΡΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ:ΕΙΚΟΝΕΣ ΜΑΚΡΥΝΩΝ ΤΟΠΩΝ - ΜΝΗΜΕΣ ΠΑΠΠΟΥΔΩΝ


αναδημοσίευση από: http://pontioi-akrites-pigi.blogspot.com/2010/02/blog-post_325.html

«Η ίδια η μνήμη γινάμενη παρόν/ τη φωνή πήρε των δένδρων, των κυμάτων» ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ, Οδ. Ελύτης‘Όλη μου τη ζωή, ζω στην Αθήνα. Πόλη που λατρεύω. Η πόλη που χάνεσαι και πάντα υπάρχει αυτό που θέλεις. Τέχνη, πολιτισμός, ζωή, ευκαιρίες. Πόλη που ο περίγυρος σου είναι οι επιλογές σου. Πόλη να είσαι ελεύθερος και να βιώνεις τον εαυτό σου. Αλλά για όλα αυτά αργότερα

Αρνούμαι κάθετα την εξιδανίκευση του παρελθόντος , την ιδεατή περιγραφή του ΤΟΤΕ ( όταν όλα, ΤΟΤΕ ήταν αγνά και όμορφα ). Γελάω με τέτοιες ανιστόρητες υπεραπλουστεύσεις που ακυρώνουν την ίδια τη Λογική Σκέψη. Αλλά σέβομαι το Χτες, το αγώνα , τον πόνο, την Υπερηφάνεια, την χαρά την δημιουργία, που κρύβει η διαδρομή. Η διάσωση της μνήμης και της Ιστορικής διαδρομής, δεν είναι υποχρέωση ή μάθημα ιστορίας ή δακρύβρεκτη αναπόληση ή ανάδειξη του ΙΔΑΝΙΚΟΥ, αυτά είναι γελοιότητες. Η ανα-βίωση του χρόνου είναι μύηση σε ότι μας ΕΘΕΣΠΙΣΕ ( αλλά δεν μας ΚΑΘΟΡΙΣΕ) ιερή τελετή μύησης στη συνέχειά μας, άντληση Νοήματος, δήλωση Συνέχειας προς τα Μπροστά στο κόσμο ΤΩΡΑ. «Εντολή σου» είπε «αυτός ο κόσμος/ και γραμμένος μες στα σπλάχνα σου είναι/ Διάβασε και προσπάθησε και Πολέμησε» είπε. ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ, Οδ. ΕλύτηςΑς αρχίσω από εκεί όπου ο χρόνος ήταν αθώος, αλλά ακόμη ζεσταίνει τη μνήμη μου. Μικρός ήμουν, περίπου 7 χρονών, Χριστούγεννα στη Ν. Ιωνία του Βόλου. Στο υπόγειο, μαζί με τον παππού και την γιαγιά (από την μητέρα μου), ο Γαβρήλος και η Ελπίδα (Ανδρονικίδη). «ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ το φως. Και η ώρα η πρώτη/ που τα χείλη ακόμη στο πηλό/ δοκιμάζουν τα πράγματα του κόσμου» ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ, Οδ. Ελύτης

Ένα υπόγειο μαγικό, μικρό με μια ξυλόσομπα ένα διπλό κρεβάτι κι ένα τραπέζι. Η μητέρα μου η Νάτα Σπυρίδη, ακόμη και τώρα, μετά από πολλές δεκαετίες, μετά από πολλές διαδρομές, με τρεμάμενη φωνή από συγκίνηση, λέει

«Αυτό το υπόγειο, αυτό το υπόγειο …. Ήμασταν φτωχοί αλλά τόσο αγαπημένοι. Αυτό το υπόγειο ήταν γεμάτο από αγάπη κι ευτυχία. Ας μπορούσα, έστω για ένα λεπτό να γυρνούσα πίσω σ’ αυτό το μαγικό Υπόγειο, να ζήσω την αγάπη των Γονιών, να νοιώσω την ευτυχία που το πλημμύριζε»
Αλλά σήμερα μιλάμε για άλλα !!!!

Θυμάμαι τότε τον Γαβρήλο, να διηγείται κι εγώ με την γιαγιά την Ελπίδα ν’ ακούμε« Εμείς είμαστε Καρσλήδες, από την περιοχή του ΚΑΡΣ http://en.wikipedia.org/wiki/Kars,_Turkey Στ' Αγγλικά,

http://pnt.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CE%B1%CF%81%CF%82 στα Ποντιακά . Τόπος μακρινός βαθειά μες στην Τουρκία. Ζούσαν πολλοί Αρμένηδες, αλλά υπήρχαν 40 ρωμέικα χωριά. Το μέρος αυτό άλλοτε το είχαν οι Ρώσσοι άλλοτε οι Τούρκοι. Οι Αρμένηδες, το θεωρούσαν τμήμα του κράτους που θελαν να δημιουργήσουν. Εμείς ζούσαμε σ’ ένα χωριό το Ορτάκι. Όχι μακριά από εμάς στο Τσατάχ, ζούσε ο άλλος παππούς σου ο Στέλιος. Αν και γειτονικά χωρία δεν γνωριζόμασταν.

Αλλά οι προ-παππούδες, δεν ήταν Καρσλήδες. Είχαν έρθει από την Αργυρούπολη, ένα μέρος χτισμένο σ’ ένα βουνό αρκετά μακριά από το ΚΑΡΣ. Στο βουνό αυτό υπήρχαν μεταλλεία αργύρου.
Ερώτηση δική μου. Πότε έφυγαν οι προ-πάπποι από την Αργυρούπολη για το ΚΑΡΣ ? Γιατί έφυγαν ? Η επαρχία που ήταν τα χωριά λεγόταν SARIKAMIS
http://en.wikipedia.org/wiki/Sarikamis

Ο παππούς δεν θυμόταν χρονολογίες. Αόριστα απαντούσε
Περίπου 30 – 40 χρόνια πριν γεννηθώ. Έφυγαν γιατί δεν μπορούσαν πλέον να ζήσουν στην Αργυρούπολη. »

Κάπως έτσι μέσα στο ζεστό υπόγειο, ξετυλιγόταν το κουβάρι της μνήμης του Γαβρήλου και κτίζονταν οι δικές μου μνήμες.

Από κάπου οι μακρινοί προπάτορες έφυγαν, ΠΟΥ ΠΟΤΕ? Πήγαν στην Αργυρούπολη, προφανώς να δουλέψουν στα μεταλλεία του αργύρου. Κάτι έγινε, στέρεψαν τα μεταλλεία ? έφυγαν περίπου 1870 – 1880 ξανά πρόσφυγες στο ΚΑΡΣ. Σπυρίδηδες στο Τσατάχ, Ανδρονικίδηδες στο Ορτάκι. Σχετικά γειτονικά χωριά αλλά δεν γνωριζόντουσαν.
Το ΚΑΡΣ στον πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, ελεγχόταν από την Τσαρική Ρωσία. Αλλά με την Μπολσεβίκικη Επανάσταση του 1917 οι Ρώσοι απεχώρησαν . Ο παππούς συνεχίζει

«Όταν έφυγαν οι Ρώσοι, αναταραχή μεγάλη επεκράτησε στο ΚΑΡΣ. Τ’ Αρμένικα χωριά άρχισαν να κινητοποιούνται. Οπλίζονταν. Οι Τούρκοι έρχονταν. Η δική μου οικογένεια ( ο Γαβρήλος είχε γεννηθεί το 1908 περίπου) έφυγαν προς την Ορθόδοξη Ρωσία αναζητώντας νέα εστία στ’ Ορθόδοξο Χριστιανικό έθνος. Πρόσφυγες ξανά, γι’ άλλη μια φορά. Η οικογένεια του άλλου παππού του Στέλιου έφυγαν προς την Ελλάδα. Πάλι πρόσφυγες. Αυτά έγιναν περίπου το 1918 ή 1919.»
Τελικά η οικογένεια του Γαβρήλου εγκαταστάθηκε στο ΒΛΑΝΤΙΚΑΦΚΑΣ,
http://en.wikipedia.org/wiki/Vladikavkas στ' Αγγλικά,

http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%92%CE%BB%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%B1%CF%86%CE%BA%CE%AC%CF%82 στα Ελληνικά, το κάστρο του Καυκάσου, στην Οσσετία. Έζησαν εκεί μέχρι το 1937 ή 1938. Εκεί ο Γαβρήλος Ανδρονικίδης παντρεύτηκε, γεννήθηκε η Νάτα και η αδελφή της η Μαρία. Υποχρεώθηκαν πάλι να φύγουν. Πάλι πρόσφυγες. Πόσες προσφυγιές σε 2 μόλις γενιές. Πόσος αγώνας και θέληση, να ζήσουν να δημιουργήσουν. Δύναμη ψυχής, Βαθειά ψυχή, Δύναμη Δημιουργίας. Κι όχι απλά να ζήσουν αλλά να δημιουργήσουν να κτίσουν σπίτια να δημιουργήσουν οικογένεια παιδιά, να δημιουργήσουν περιουσία, να μορφώσουν τα παιδιά τους. Όχι απλά να καταγράψουν παρουσία αλλά να τιμήσουν την ουσία του Ανθρώπου και του Πολιτισμού. Όχι απλά να επιβιώσουν στο Παρόν, αλλά να Δημιουργήσουν το Μέλλον. Αγωνιστές του Τώρα , κτίζουν το Παρόν τους, που όταν καταστεί Παρελθόν τους, θα χαμογελάν και θα είναι Υπερήφανοι. « Η ψυχή μου ζητούσε/ Σηματωρό και Κήρυκα» ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙΟ παππούς ο Γαβρήλος μου είχε μιλήσει πολλές φορές για τη Ρωσία, το ΒΛΑΝΤΙΚΑΦΚΑΣ αλλά για όλα αυτά αργότερα. Πάντα την λάτρευε
Προσφυγιές πόλεμοι αλλά Αγωνιστές και Δημιουργοί. Υπερήφανοι.
Ο Γαβρήλος με την οικογένειά του παραμονές του Β Παγκόσμιου Πολέμου, ερχόμενοι από την κομμουνιστική ΕΣΣΔ, σε μια Ελλάδα που ζει το φασιστικό καθεστώς του Μεταξά, εγκαθίστανται στο Βόλο. Η οικογένεια του άλλου παππού, του Στέλιου, φεύγει από το ΚΑΡΣ στο τέλος του Α Παγκόσμιου πολέμου, κι εγκαθίσταται στη ΠΗΓΗ, κοντά στην Αξιούπολη του ν. ΚΙΛΚΙΣ. Φτωχικό χωριό, ορεινό, όπου πρόσφυγες Πόντιοι πάλι παλεύουν να δημιουργήσουν από το ΜΗΔΕΝ. Αγωνίζονται σ’ ένα εχθρικό περιβάλλον, και δημιουργούν. Αριστεροί μετέχουν μαζικά στην Εθνική Αντίσταση 1941 – 44. Το χωριό καίγεται από τους Γερμανούς. Στη συνέχεια αγωνίζονται στις τάξεις του ΔΣΕ στη διάρκεια του Εμφύλιου. Το χωριό πάλι καίγεται από τον «Εθνικό» Στρατό. Αλλά για όλα αυτά αργότερα.

Ο πατέρας μου ο Θόδωρος φεύγει από το χωριό γύρω στο 1955. Γιατί ? Να δημιουργήσει το μέλλον του. Η ίδια απάντηση που οι προηγούμενες γενιές έδιναν. Έρχεται στο Βόλο, έχει γίνει σεισμός οπότε χρειάζονται οικοδόμους. Αγροτόπαιδο που τέλειωσε τη Τρίτη Δημοτικού μόνο, αλλά πήρε το απολυτήριο του Δημοτικού μιας και ο παππούς έδωσε στο δάσκαλο ένα φορτίο ξύλα (ο Θόδωρος μου το είχε πει). Πάει στη Ν. Ιωνία, εκεί ζουν Πόντιοι. Γνωρίζει τη Νάτα. . « Και τα χέρια του άπλωσε όπως κάνει/ νέος δόκιμος Θεός για να πλάσει μαζί αλγηδόνα κι ευφροσύνη» ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ

Επιτέλους το ΤΣΑΤΑΧ και το ΟΡΤΑΚΙ, συναντιούνται.

Μόλις γεννήθηκα, ακόμη μηνών, η οικογένεια του Θόδωρου Σπυρίδη, ήρθε στην Αθήνα. Πάντα πρόσφυγες, ακόμη και στην Αθήνα. Θα γυρνούσαν στο Βόλο. Σύντομα. Αλλά αυτά αργότερα

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου