Τοπογραφία χωρίου Τσορμίκ Αντικαυκάσου

Αναδημοσίευση από την υπέροχη σελίδα του Πολιτιστικού Συλλόγου Ποντίων και Φίλων Παλατιτσίων:

http://www.santatsormik.gr/history-laography/tsormik/historical/111-topografia(26/10/2010)

Οι δύο οικισμοί του Τσορμίκ , το Απάν δηλ το Χιγκιάρ και το Αφκά που ήταν το μεγαλύτερο, βρίσκονταν 15 – 18 χιλιόμετρα βόρειο-δυτικά της πόλης του Σαρίκαμις (μεταφράζεται ως ξανθό καλάμι) χτισμένα σε οροπέδιο της οροσειράς Αλλάχουεκμπέρ και σε υψόμετρο που κυμαίνεται από τα 2300 έως τα 2600 μέτρα πάνω από τη θάλασσα. Και οι δύο οικισμοί οι οποίοι απέχουν μεταξύ τους γύρω στα 3-4 χιλιόμετρα διασχίζονται από παραπόταμο του Όλτι τσάϊ , ο οποίος λέγεται Gaziler cay ήτοι το ποτάμι του Γκαζιλέρ (σύγχρονο όνομα του οικισμού Παρτούζ). Το τμήμα αυτού του ποταμού που διασχίζει το Τσορμίκ , οι πρόγονοί μας το ονόμαζαν τη Τσορμικί το ποτάμ ή απλά ποτάμ.

Το Κάτω Τσορμίκ , το οποίο ήταν και ο μεγαλύτερος οικισμός , ήταν χτισμένο ανάμεσα σε μια χαράδρα που ορίζονταν από δύο απόκρημνα βουνά που τοπικά τα ονομάζουν Μπάς Ντάγ και Γαρσί Νταγ. Αντίθετα το Άνω Τσορμίκ (Χιγκιάρ ή Κουζούλ Κιλισέ) βρίσκεται σε ένα απέραντο πλάτωμα , οροπέδιο της προαναφερόμενης οροσειράς.

Βορειοδυτικά του Κάτω Τσορμίκ και σε απόσταση περίπου τριών χιλιομέτρων βρίσκεται το χωριό Zakim (Senpinar) που από παλιά ακόμη ήταν αμιγώς τουρκικό χωριό ενώ το Παρτούζ απέχει στα 6 χιλιόμετρα, νοτιοδυτικά. Άλλο κοντινό χωριό επίσης νοτιοδυτικά του Κάτω Τσορμίκ είναι το Goresken .

Σε γενικές γραμμές αυτή είναι η τοπογραφία του Τσορμίκ, ειδικότερο όμως ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα τοπωνύμια που χρησιμοποιούνταν στην ανωτέρω περιοχή κατά την περίοδο πριν την φυγή των Ελλήνων, πριν δηλαδή το 1918.

Δυστυχώς εξαιτίας της έλλειψης προφορικών πηγών , δεν μπορέσαμε να καταγράψουμε συστηματικά και με ακρίβεια τα τοπωνύμια αυτά . Τα πιο πολλά λησμονήθηκαν καθώς το ενδιαφέρον μας για μια πιο συστηματική έρευνα και καταγραφή ξεκίνησε μόνο όταν η πρώτη γενιά των προσφύγων είχε ήδη φύγει από τη ζωή .

Εξαιτίας όμως μιας τυχαίας ανακάλυψης , το θέμα αυτό της τοπογραφίας του Τσορμίκ άρχισε να παίρνει μια διαφορετική διάσταση.

Πηγή μας οι αιτήσεις των πρώτων Τσορμικλήδων προσφύγων στη Μικτή επιτροπή Ελληνοτουρκικών πληθυσμών , η οποία είχε αναλάβει την καταγραφή των χαμένων προσφυγικών περιουσιών προκειμένου να ακολουθήσει η αποζημίωσή τους. Ως γνωστόν η αποζημίωση αυτή δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ , αυτό όμως είναι μια άλλη νεοελληνική ιστορία , που θα μας απασχολήσει αργότερα.

Η πρώτη τέτοια δήλωση που έφτασε στα χέρια μας ήταν αυτή του Ακριβόπουλου Γεώργιου του Μιχαήλ , πρόσφυγα που γεννήθηκε στο Τσορμίκ το 1902 και εγκαταστάθηκε μόνιμα στα Κ. Πορόϊα Σερρών.

Τ’ Ακριβού ο Γερίκας λοιπόν στα 1925 δηλώνει μία μονώροφη οικία με μάνδρα αχυρώνα και στάβλο 80 τμ , η οποία εβρίσκετο στο Τσορμίκ ανατολικώς έξωθεν του χωρίου . Η παραπάνω καταγραφή επιβεβαιώνει την από άλλη πηγή πληροφορία μας ότι τ’ Ακριβεσάντων τ’ οσπίτ, βρίσκονταν στο Κάτω Τσορμίκ , δίπλα στο ποτάμι , και στην έξοδο του χωριού προς το Χιγκιάρ (ανατολικά). Μάλιστα από όσα γνωρίζουμε από αφηγήσεις το σπίτι αυτό ήταν δίπλα- δίπλα με το σπίτι των Στουλαράντων (Στυλίδη).


Το ανωτέρω έγγραφο συνεχίζοντας μας δίνει πολύτιμα στοιχεία

- τους κήπους των Ακριβοπουλαίων ,

3 στρέμματα με πατάτες

- Τους αγρούς

5 στρ. με σιτάρι εις την θέσιν Τοπ γιολή

10 στρ. με σιτάρι εις την θέσιν Τοπ γιολή

7 στρ. με σιτάρι εις την θέσιν (Χ)ατούμ Πογάρ

12 στρ. με σίκαλη εις την θέσιν (Χουρχούζ) γιολή

-Τα λιβάδια

22 στρ. διά χόρτον εις την θέσιν (Γαζηλούχ)

11 στρ. διά χόρτον εις την θέσιν Σουρά Πασίν

5 στρ. διά χόρτον εις την θέσιν (Κώμια) Γαραπινάβας

6. στρ. διά χόρτον εις την θέσιν Καρά Καπάν

Σημ . παρενθέσεις έχουν μπει στις λέξεις που δεν έχουν ακόμη με ακρίβεια αναγνωσθεί.

Τοπωνύμια που έχουμε επίσης καταγράψει για την περιοχή του Τσορμίκ , είναι τα παρακάτω :

1. τη Κώστη η χαμαιλέτε

2. Τη Γιάννε το γιαζίν

3. το σπέλεν

4. η γούζτιαριά

5. η Άιτιαριά

6. τα τσοχάρια

7. το λιμνίν

Αυτό που απομένει λοιπόν , είναι στο επόμενο ταξίδι μας στο Τσορμίκ να τοποθετήσουμε στο χάρτη τα παραπάνω τοπωνύμια τα οποία ακόμη και σήμερα χρησιμοποιούνται από τους Τούρκους κατοίκους του χωριού.

Επίσης θα προσπαθήσουμε να καταρτίσουμε ένα πλήρη τοπωνυμικό χάρτη , πράγμα το οποίο έχει γίνει για πολλά χωριά του Πόντου και του Καυκάσου αλλά δεν έχει γίνει ακόμη για το Τσορμίκ.

Στόχος μας επίσης είναι να ταυτοποιήσουμε τα υπάρχοντα σήμερα σπίτια του Τσορμίκ με τους προηγούμενους Έλληνες ιδιοκτήτες τους . Η ταυτοποίηση αυτή έχει γίνει δυστυχώς μόνο για μερικά σπίτια, καθώς οι γραπτές πηγές των παππούδων μας που έκαναν τέτοιες καταγραφές έχουν χαθεί ή ακόμη δεν έχουν ανακαλυφθεί.

Όπως πάντα όμως ένα τέτοιο έργο δεν απαιτεί μόνο συλλογική προσπάθεια αλλά και αρκετή τύχη !

Περιμένουμε τις όποιες πληροφορίες σας





Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου