ΑΠΟΓΡΑΦΕΝΤΕΣ ΩΣ «ΚΑΥΚΑΣΙΟΙ» ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ 31ης ΙΟΥΛΙΟΥ 1926 ΤΟΥ ΓΕΩΡ. ΓΡ. ΕΠΟΙΚΙΣΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

Α. Γενικά

Ποιοι χαρακτηρίστηκαν ως Καυκάσιοι

Σύμφωνα με το Βλάση Αγτζίδη «[…] Τα πρώτα χρόνια με τον όρο «Πόντιος», ο λαός περιέγραφε μόνον αυτόν που προερχόταν από τις περιοχές του Μικρασιατικού Πόντου. Οι προερχόμενοι από τις περιοχές του Καρς του ρωσικού Καυκάσου, που παραχωρήθηκε στους Τούρκους απ’ τους μπολσεβίκους με τη Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ, χαρακτηρίζονταν ως «Καυκάσιοι» ή «Ποντοκαυκάσιοι» και ας είχαν μεταναστεύσει από τον Πόντο μόλις 40 χρόνια πριν. Οι κατά το πλείστον τουρκόφωνοι πρόσφυγες από την καυκασιανή περιοχή της Τσάλκας στην Κεντρική Γεωργία ονομάζονταν «Τσαλκαλήδες», οι οποίοι επίσης εντάσσσονταν στην ομάδα των «Καυκασίων»[1].[…]»

Πόσοι Καυκάσιοι ήρθαν σε Θεσσαλονίκη και περιοχές προέλευσής τους

Σύμφωνα με τον Τηλικίδη Γ[2]., Πρόεδρο του Εθνικού Συμβουλίου των Ελλήνων του Αντικαυκάσου και Επιθεωρητή των Σχολείων της Ελληνικής μειονότητας του Καυκάσου, που στηρίζεται και στα «Πεπραγμένα της Ελληνικής Αποστολής εν Καυκάσω» και ιδιαίτερα στην έκθεση του αρχηγού της Αποστολής Αντικαυκάσου κ. Ι. Κωνστανταράκη, που υποβλήθηκε στις 3/5/1921:

Μεταφέρθηκαν από Βατούμ σε Θεσσαλονίκη κατά τα έτη 1920-1921,

52.878 άνθρωποι και 7.737 ζώα.

Οι μεταναστεύσαντες πληθυσμοί κατανέμονται –κατά περιφέρεια προέλευσης από τον Καύκασο- ως εξής:

1. 1. 40.000 περίπου από την περιφέρεια Καρς-Αρταχάν. Αρχικά ο πληθυσμός αυτός απαριθμούσε 54.000 άτομα από τους οποίους 7-8 χιλιάδες πέθαναν από τις κακουχίες καθοδόν για το Βατούμ ή κατά τη διαμονή στο Βατούμ και 6-7 χιλιάδες κατέφυγαν στο Κουμπάν.

2. 2. 15-20 χιλιάδες από τις περιοχές Σοχούμ, Βατούμ και Τσάλκας.

3. 3. Από το σύνολο των 172.811 Ελλήνων του Καυκάσου θα παραμείνουν εκεί 119.933

4. 4. Από τους Καυκάσιους που θα βρεθούν στην Ελλάδα θα πεθάνουν στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης 20-22.000.

Β. Αναλυτική Κατάστασις της 31ης Ιουλίου 1926 του Γεωργικού γραφείου εποικισμού Θεσσαλονίκης.

Μας δείχνει τη σύνθεση των αγροτικών προσφυγικών πληθυσμών της περιοχής Θεσσαλονίκης κατά τους τόπους της προέλευσής τους. Τον παραπάνω πίνακα πήραν ως βάση της μελέτης του οι Μάξιμος Μαραβελάκης (καθηγητής γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) και ο Απόστολος Βακαλόπουλος (καθηγητής ιστορίας της νεωτέρας Ελλάδας) και ερεύνησαν αναλυτικότατα- με προσωπική επίσκεψη σε κάθε χωριό και υποβολή συγκεκριμένου ερωτηματολογίου κλπ- και τα 75 χωριά που περιλαμβάνει ο πίνακας[3]. Η εργασία τους εκδόθηκε από ΕΜΣ-ΙΜΧΑ το 1955 με τίτλο: «Αι προσφυγικαί εγκαταστάσεις εν τη περιοχή Θεσσαλονίκης».

Έτσι βλέπουμε να απογράφονται Καυκάσιοι σε 11 από τα 75 χωριά. Και σύμφωνα με τους ερευνητές:

1. Οι Καυκάσιοι στην Πολίχνη έχουν τόπο προέλευσης (σελ.31) Καρς και Τσάλκα.

2. Οι Καυκάσιοι του Ωραιόκαστρου έρχονται από Καρατάς –Βακού. (σελ. 105)

3. Οι καυκάσιοι του Παντελεήμονα (Κάτω Βολοβότ) έχουν τόπο προέλευσης την Καπαρτίγκα Καυκάσου. (σελ. 136)

4. Οι Καυκάσιοι του Φίληρου (Γιαλατζίκ) έρχονται από το Καρς. (σελ.38)

5. Οι καυκάσιοι του Μονόλοφου (Δαουτλή) έχουν τόπο προέλευσης το Τσεβισλίκ Σοχούμ. (σελ. 141)

6. Οι Καυκάσιοι στο Μεσιό (Τζουμά –Μαχαλέ) «εις την πραγματικότητα είναι Πόντιοι οι οποίοι ήλθον εις την Ελλάδα μέσω Καυκάσου, όπου έμειναν εκεί τινα έτη κατά τη διάρκεια του Α Παγκοσμίου Πολέμου». (σελ.147)

7. Οι Καυκάσιοι στο Παλαιό Αγιονέρι (Βερλάντζα) μετοίκησαν από Καρς και Τσάλκα. (σελ. 161)

8. Οι Καυκάσιοι της Νέας Μεσημβρίας (Μπογαρίεβον, Καραβία) ήρθαν από το Καρς. (σελ. 279)

9. Οι Καυκάσιοι του Πανοράματος (Αρσακλή) έχουν τόπο προέλευσης το Αρταχάν του Καρς. (σελ.334)

10. Και οι Καυκάσιοι της Θέρμης (Σέδες) προέρχονται από Καρς. (σελ. 344)



[1]«Ταυτότητες μέσα στο χρόνο» εισαγωγικό τμήμα ευρύτερης μελέτης του Βλάση Αγτζίδη με τίτλο “Mνήμη, ταυτότητα και ιδεολογία στον ποντιακό ελληνισμό” και συμπεριλαμβάνεται στο υπό έκδοση βιβλίο:Γιώργος Κόκκινος – Βλάσης Αγτζίδης – Έλλη Λεμονίδου, Tο τραύμα και οι πολιτικές της Μνήμης. Ενδεικτικές όψεις των συμβολικών πολέμων για την Ιστορία και τη Μνήμη, εκδ. Ταξιδευτής, Αθήνα.

Εδώ από: http://kars1918.wordpress.com/2010/03/26/eisagogi/

[2] Τηλικίδης Γ., Ο εν Καυκάσω Ελληνισμός, Π.Φ. 20(1937) σελ. 310-311

[3] Παρακάτω παρατίθενται οι γενικοί πίνακες (σελ 5 έως 8):







Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου