Από Πελικπάς Καρς Ρωσίας σε Νέο Καύκασο Φλώρινας

Δημήτριος Πολατίδης, Νέος Καύκασος-Φλωρίνης

Πηγή: Ποντιακή Ηχώ, τ. 14. Σελ. 6

Το Πελικπάς ήταν αμιγές ελληνικό χωριό με 300 οικογένειες, υπαγόταν δε στην επαρχία του Καρς του Νομού Καρς.

Στο χωριό υπήρχαν τρία μπακάλικα τα οποία χρησιμοποιούταν και σαν καφενεία και τα οποία ανήκαν στους Χαρπαντίδην Εμμανουήλ, Ασλανίδην Κων/νον και Μαυρόπουλον Πέτρο.

Υπήρχε μια εκκλησία του αγίου Ηλία με εφημέριο τον παπα-Γιάννη, ένα παρεκκλήσι, του αγίου Κων/νου και ένα ελληνικό σχολείο με 150 μαθητές περίπου. Οι δάσκαλοι δε του σχολείου ήταν οι: Θεόδωρος Χιτσιρικλής, Λάζαρος Τουγουνής και Αλέξανδρος Τσιπλαχλής.

Προύχοντες του χωριού ήταν οι: Μαυρόπουλος Λάζαρος και Μαυρόπουλος Ιορδάνης, Καγιαλίδης Περικλής, Γιαλαμάς Αλέξανδρος, Πολατίδης Θεόδωρος, Σολωμονίδης Βασίλειος, Μαυροκεφαλίδης Κλήμης, Ασλανίδης Κων/νος και Ασλανίδης Χαράλαμπος, Παυλίδης Ισαάκ και ο Πρόεδρος του χωριού Αλεξιάδης Σπυρίδων. Οι μορφωμένοι δε, που διακρίθηκαν από το χωριό ήταν οι: Ασλανίδης Κων/νος, Μαυρόπουλος Μιχαήλ, Κεβρεκίδης Πίλος, Μαυρόπουλος Δημήτριος, Γιαλαμάς Χρήστος και ο Πρόεδρος τον οποίο αναφέραμε πιο πάνω.

Από τους παραπάνω οι πιο αξιόλογοι ήταν ο Μαυρόπουλος Μιχαήλ, ο οποίος σπούδασε δάσκαλος, ο Γιαλαμάς Γεώργιος ο οποίος ήταν αξιωματικός και ο Μαυρόπουλος Γεώργιος, ο οποίος σπούδασε γιατρός.

Από πλευράς ψυχαγωγίας το χωριό διέθετε μουσικούς, οι οποίοι παίζανε σχεδόν όλα τα παραδοσιακά ποντιακά όργανα όπως πχ τον λυράρη Ιάκωβο Μαραντίδη, τους Τουλουμπτσήδες, Ιωάννη Παρτσαλίδη και Σάββα Μαυρόπουλο, τους ζουρνατζήδες Σάββαν Κωνσταντινίδην και Γεώργιον Μαυροκεφαλίδην και του Ταγουλτζήν Δημήτριο Πολατίδη. Οι χοροί δε που χορεύονταν στο χωριό ήταν οι συνηθισμένοι Ποντιακοί χοροί Τικ, Ομάλ, Λάζικον κλπ καθώς και ο Τσαϊνικίος Σαρίγλ.

Το Πελικπάς ήταν χωρισμένο σε πέντε μαχαλάδες, που είχαν τις ονομασίες: «Σα ταφία», «Σο Τσαμούρ μερέαν», «Ση Ταρσή την Στράταν», «Ταντουρουχλέτ» και «Σο ποστάν μερέαν». Είχε δε δύο βρύσες από τις οποίες υδρεύονταν και οι οποίες βρίσκονταν «Ση Τσίπλαχλη τη Παναγίας».

Οι κάτοικοι ζούσαν κυρίως από τη γεωργία, κατέχοντες 30-40 στρέμματα ιδιόκτητης γης , την οποίαν καλλιεργούσαν με τα μέσα της εποχής όπως λχ με ζευγάρια βόδια, «τουκάνια» κλπ… είχε δε κάθε οικογένεια και 10 έως 12 ζώα, όπως λχ βόδια, άλογα , αγελάδες κλπ.

Για τη συντήρηση των ζώων του χωριού, η κοινότητα διάθετε 5000 στρέμματα περίπου βοσκής, η οποία δεν ήταν εννιαία, αλλά βρισκόταν σε διάφορε θέσεις λχ στη θέση «Τιάκ Κουρούν», στο «Χασκενιλή», στο «Εφεντή Γιανάχ» και στο «ψηλόν Ρασίν».

Δύο ήταν τα κυρίως βουνά του χωριού, το «Αφεντή Γιατάχ» με υψόμετρο 1040 μέτρα περίπου και το βουνό του «Αγίου Κωνσταντίνου» με υψόμετρο 1200 μέτρα περίπου.

Υπήρχε δε και ένα ποτάμι το οποίο ονομαζόταν «Τη Ρασή το ποτάμ’».

Η μετανάστευση των κατοίκων σε άλλες περιοχές για την αναζήτηση καλύτερων συνθηκών ζωής ήταν συνήθεις. Τα μέρη δε στα οποία μετανάστευσαν ήταν κυρίως η «Τυφλίδα» και η «Τσατούρα».

Τα πλησιέστερα χωριά στο Πελικπάς ήταν το Λάλογλη, που απείχε απ’ αυτό 4 χιλιόμετρα, το Γάμισλη, που απείχε 3 χιλιόμετρα, το Βερισάν 5 χιλιόμετρα, το Πεζικιπκάν 5 χιλιόμετρα, το Σαρή Γαμής 20 χιλιόμετρα και το Τιβίκ 7 χιλιόμετρα.

Με τα γεγονότα των τελευταίων ετών πριν απ’ τον ξεκληρισμό μας, τα τουρκικά στρατεύματα μας πήραν όλα τα ζώα μας, μας πλιατσικολόγησαν και μας εξανάγκασαν να εγκαταλείψουμε όλες τις περιουσίες μας και να φύγουμε στη Ρωσία.

Συγκεκριμένα το 1913, σκοτώσανε τον συγχωριανό μας Λάζαρο Μαυρόπουλο, το δε 1917 δολοφόνησαν τον Αθανάσιο Μαυρόπουλο και τον Γρηγόριο Κεβρεκίδη.

Στην Ελλάδα ήρθαμε από τη Ρωσία και αφού ταλαιπωρηθήκαμε πηγαίνοντας στην Άρτα και Χαλκίδα και μετά στη Φλώρινα, αποκατασταθήκαμε οριστικά, το 1924, στο χωριό Νέος Καύκασος της Φλώρινας, όπου και διαμένουμε έκτοτε.

Ερχόμενοι δε στην Ελλάδα τα μόνα που καταφέραμε να φέρουμε μαζί μας ήταν οι εικόνες μας και μερικά βιβλία και τίποτε άλλο.

6 σχόλια:

  1. Ο λυράρης Ιάκωβος Μαραντίδης είναι ο παππούς μας, πατέρας του Μάρκου Μαραντίδη, ο οποίος πέθανε κατά την διάρκεια της πορείας προς το Βατούμ.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ειμαι ποντιακοπουλο ασο νεο Καυκασο Φλωρινας . Ειμαι πολυ περηφανος για τον τοπο μου και τους προγονους μου . θα θελα πολυ μια μερα να επισκεφτω
    τον τοπο απο τον οποιο καταγομαι .

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Ο Μαυροκεφαλίδης Κλήμης ηταν ο πατέρας του προπάπομου!!!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Πατριωτες ο τοπος από τον οποιο καταγομαστε είναι η Σαντα. Το Πελικπας εσον σαντετικον χωριον σο Καρς.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Ο προπαππους μου Πολιτιδης Λαζαρος ηταν Πελικπασκιοης.Σαντεος στην καταγωγη απο την ενορια
    Πιστοφαντων πιθανοτατα.Μετα τον ξεριζωμο εγκατασταθηκε στο Νεο Καυκασο Φλωρινας..
    γιαγια Ελλη, παππους Αβρααμ, Νεος Καυκασος -στην καρδια μου για παντα

    ΑπάντησηΔιαγραφή