Badem Candan: «Çarlık Rusyası Yönetiminde Kars Vilayeti»

αναδημοσίευση από: http://tunceli.academia.edu/CandanBadem/Books/512422/Carlik_Rusyasi_Yonetiminde_Kars_Vilayeti

16 cm x 23.5 cm, karton kapak, 480 sayfa
74 fotoğraf + 52 belge + 6 harita
ISBN: 978-975-6158-14-2
Fiyatı: 36 YTL
Birzamanlar Yayıncılık
İstanbul, Haziran 2010

Kars'ın 40 yıllık unutulmuş tarihi:

Çarlık Rusyası Yönetiminde Kars Vilayeti

Yrd. Doç. Dr. Candan Badem'in Birzamanlar Yayıncılık'tan ikinci basımı çıkan kitabının başlığı Çarlık Rusyası Yönetiminde Kars Vilayeti. Kitapta, 93 Harbi olarak da bilinen 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşı sonunda Rusya'nın ilhak ettiği ve Mart 1918'e kadar Rusya dahilinde bir vilayet (Rusçasıyla oblast) oluşturan üç Osmanlı sancağından (elviye-i selase) ikisinin 1878-1914 yılları arasındaki öyküsü anlatılıyor. Osmanlı devletinin Batum, Çıldır ve Kars sancaklarından birincisi Rusların Batum oblastına, son ikisi de Kars oblastına dahil edilmişti. Kars oblastı bugünkü Kars ve Ardahan illeri ile Erzurum'un Oltu, Olur ve Şenkaya ilçelerini kapsıyordu. Ekim 1917 Sosyalist Devrim'inden sonra kurulan Bolşevik hükümeti 3 Mart 1918'de imzaladığı Brest-Litovsk Antlaşması ile Kars, Ardahan ve Batum'dan çekilmişti. 1878 ile 1918 yılları arasındaki kırk yıllık sürede Rusya'ya terk edilen bu Osmanlı topraklarında neler olup bittiği konusunda Türkçede kapsamlı bir monografi şimdiye değin yoktu. Badem'in kitabı bu boşluğu doldurma konusunda önemli bir adım.

Akademik bir üslupla yazılmış olan kitap yazarın Rusya, Gürcistan ve Ermenistan'da bulunan çarlık arşivleri ile Başbakanlık Osmanlı Arşivi'nde bulduğu belgelere ve çeşitli dillerde başka kaynaklara dayanıyor. Bu kaynakların büyük çoğunluğu ilk kez yayımlanan arşiv belgelerinden oluşuyor. Eskiden Türkiyeli araştırmacılara kapalı olan eski çarlık ve Sovyet arşivleri bir süredir bütün araştırmacılara açılmış durumda. Yazar Türkiye'den gelip Ermenistan devlet (ulusal) arşivinde araştırma yapan ilk Türk tarihçi olarak tanınıyor.

Kitap o dönemde Kars vilayetinde (Karsskaya oblast) meydana gelen demografik, etnografik, ekonomik, idari, siyasal ve kültürel değişimler, göçler ve toprak sorunu üzerinde duruyor. Birinci bölümde konu üzerindeki mevcut literatürün eleştirel bir değerlendirmesi yer alıyor. Daha sonraki kısımlar askerî-halk yönetimi, çarlığın iskân politikası, toprak sorunu, ekonomi ve vergiler, yargı organları ve asayiş sorunları, yerel yönetim, bayındırlık ve ulaşım, eğitim, kültür ve sağlık bölümleri ile bir sonuç bölümünden oluşuyor. Kitapta bol miktarda istatistik tablolar ve görsel malzeme ile bazı belgelerin fotokopileri de yer alıyor. İstatistik tablolar o zamanki Kars vilayeti nüfusunun köy ve şehir bazında çok ayrıntılı bir şekilde milliyet, mezhep, yaş, cinsiyet, zümre, mülkiyet, meslek, okuryazarlık, okullaşma, medeni hal, arazi dağılımı, hayvan varlığı, taşıtlar, işletmeler vb kategorilere göre dökümünü veriyor.
Yazarın kitabındaki temel tezlerinden birisi o zamanki Rusya'nın Ermeni milliyetçi hareketini tehlikeli bulduğu ve Ermenilerin Kars vilayetinde ağırlık kazanmasını uygun görmemiş olduğu şeklinde. Yazar bir zamanlar çok kültürlü ve çok dinli/mezhepli bir yer olan Kars vilayetinin tarihini nesnel ve tarafsız bir biçimde yazmaya çalıştığını şu ifadelerle belirtiyor: “Tarihçinin kılıcının her iki yanı da keskin olmalıdır. Yani herkese karşı, örneğin hem Osmanlı devletine hem de çarlığa karşı keskin olmalıdır. Ben burada Kars'ın renklerini oluşturan bütün kültürel, etnik ve dinsel gruplara karşı önyargısız ve tarafgirlikten uzak hareket etmeye çalıştım. Hiçbir grup için mağdurluklarla veya zaferlerle dolu “görkemli” bir tarih yazmaya çalışmadım, sadece hakikati anlamaya çalıştım. Bunun için her kaynağa karşı mesafeli olmak ve eleştirel yaklaşmak gerekiyordu, ben de bunu yapmaya çalıştım.”

6 σχόλια:

  1. http://www.ahiska.org.tr/wp_pdf/sayi19/parcali/40_sayi19.pdf

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. A researcher from Turkey in the National Archives of Armenia
    2009-07-06
    A few months ago, director of NAA A. Virabyan announced that Armenian archives are open to all, including also for researchers from Turkey. Candan Badem, doctor of historical sciences, lecturer at the university - Turkish descent, was the first researcher, who arrived in Yerevan to write a scientific monograph. For already 8 days he conducts research in the collections of the National Archives of Armenia. Research topic: "Kars Region of Russia (1878-1918 years). The choice of the theme is due to several factors. First of all, the historian was born in Ardahan, and as he says the history of the place of his birth always interested him and then - research in Turkish language on the subject is not available. Before coming to Yerevan B. Candan visited the Archives in Moscow and Tbilisi. Candan Badem assured that Turkish archives are open to the Armenian researchers. He also hoped that the present relationships between Armenia and Turkey will be resolved in the near future. Before leaving, B. Candan expressed his confidence that his visit to Armenia is the first one, but certainly not the last.
    http://www.armarchives.am/en/rcontent/197/465/

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. I would like to announce my new book (in Turkish)
    on the Kars province (oblast) under Russian rule: Çarlık
    Rusyası Yönetiminde Kars Vilayeti.

    The book is based mainly on hitherto unused (in Turkish historiography)
    Russian, Georgian and Armenian archives of the tsarist Russia as well as
    the Ottoman archives and sources in Russian. It covers the period from
    1877 to the end of 1914. I focused on the demographical, economic,
    cultural, political, administrative changes that took place in the
    region under Russian rule. I have also analyzed the tsarist colonization
    policy in general and the tsarist policy towards the Armenian
    nationalist movement in the region. The Kars oblast then included
    present day Kars, Ardahan provinces (il) and Oltu, Olur, Şenkaya
    districts (ilçe)of Turkey.

    Best regards

    Candan Badem
    Okan University, Istanbul, candanbadem@yahoo.com

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Candan Badem

    Assistant Professor at Tunceli University

    Istanbul, Turkey
    Higher Education
    Candan Badem's Languages

    English
    (Full professional proficiency)
    Russian
    (Full professional proficiency)
    Turkish, Ottoman (1500-1928)
    (Full professional proficiency)
    Turkish
    (Native or bilingual proficiency)
    Persian
    (Limited working proficiency)
    Arabic
    (Limited working proficiency)
    Kurdish
    (Professional working proficiency)
    Zazaki
    (Elementary proficiency)
    Kazakh
    (Professional working proficiency)
    German
    (Limited working proficiency)

    Candan Badem's Education
    Sabancı Üniversitesi
    PhD, Ottoman History

    2002 – 2007

    My dissertation-turned-book is out from Brill : The Ottoman Crimean War 1853-1856. I have also published a book in Turkish on the Kars province (oblast) under Russian rule:
    Çarlık Rusyası Yönetiminde Kars Vilayeti, Istanbul, Birzamanlar, 2010.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Candan Badem "The Ottoman Crimean War 1853-1856"
    Publication Date 2010-04-01
    Year 2010
    Number of Pages 436
    Series Language English
    http://www.take2.co.za/books-the-ottoman-crimean-war-1853-1856-hardback-badem-candan-6663702.html

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ candan Badem
    http://www.tunceli.edu.tr/akademik/fakulteler/edebiyatfak%C3%BCltesi/eftarih/ak/candanbadem.htm

    ΑπάντησηΔιαγραφή