Μαγαρατζίκ Καρς (Mağaracik Kars)

Από Μαγαρατζίκ Καρς (Mağaracik Kars) σε Νέα Μεσημβρία, Μαυροδένδρι Κοζάνης, Σκλήθρο Φλώρινας, Νέο Ελευθεροχώρι Κατερίνης, Ραχώνα Γιαννιτσών, Μακρύγιαλο Κατερίνης κ.α.

Μαγαρατζίκ[1]

Ευρίσκεται νοτιοανατολικώς του Καρς εις απόστασιν 9χλμ.

Κείται επί ενός υψιπέδου, το οποίον υπό μικράν κλίσιν κατέρχεται προς την πόλιν του Καρς. Διοικητικώς υπήγετο εις την υποδιοίκησιν Καρς του ομωνύμου νομού, ηρίθμει δε 150 ελληνοφώνους και τουρκοφώνους οικογενείας, εκ των οποίων αι περισσότεραι τουρκόφωνοι. Πλησίον αυτού ευρίσκοντο τα εξής ελληνικά χωριά :

Ονομασία

Απόστασις εις χλμ από του Μαγαρατζίκ

Ελληνικαί οικογένειαι

Αζάτ[2]

3

150 ελλφ.

Τεκνελή[3]

3

30 ελλφ και 20 τουρκικαί

Βεζίνκιοϊ[4]

10

150 ελλφ. και 20 τουρκόφωνοι

Αρτός[5]

12

150 ελλφ.

Χαλίφ-Ογλή[6]

15

180 ελλφ και τουρκόφωνοι

Το κλίμα του Μαγαρατζίκ είναι ψυχρόν και υγιεινόν. Επικρατέστεροι άνεμοι οι βόρειοι. Η διάρκεια του χειμώνος μεγάλη. Ενίοτε η πρώϊμος πτώσις της χιόνος διέκοπτε τον αλωνισμόν και ηνάγκαζε τους κατοίκους να συνεχίσουν την εργασίαν ταύτην το επόμενον έτος. Τα νερά είναι ψυχρά και άφθονα. Εις απόστασιν 3 χλμ από του Μαγαρατζίκ και εις τους πρόποδας του παρακειμένου όρους ευρίσκεται σειρά εξ οκτώ πηγών, τα νερά των οποίων σχηματίζουν ποτάμιον. Εκ των ονομάτων των πηγών οι κάτοικοι ενθυμούνται τα εξής : Τσιγκλερί, Ποϊρανκλί[7], Κιόρ-Πουγκάρ[8].

Το Μαγαρατζίκ ιδρύθη το 1882, μετά την προσάσρτησιν της περιοχής Καρς εις την Ρωσίαν, υπό Ποντίων εποίκων, προερχομένων εκ της περιφερείας Αργυρουπόλεως, καθώς και εκ χωρίων της Τσάλκας (Σαναμέρ, Χαντίκ, Τσισγαρός, Σάντας κ.λ.). Οι εξ Αργυρουπόλεως μετακινήθησαν κυρίως λόγω της παρακμής των εκεί μεταλλείων αργύρου και χαλκού και της πτωχείας του εδάφους, οι δε της περιοχής Τσάλκας λόγω της επιθυμίας των να συνοικισθούν εις μεγαλυτέρους και καλυτέρους γεωργικούς κλήρους.

Οι κάτοικοι του Μαγαρατζίκ ολίγα έτη προ της καθόδου των εις την Ελλάδα είχον αρκετάς περιπετείας. Το Πάσχα του 1918, καθ’ ην εποχήν επεκράτει εις τον Καύκασον μεγάλη σύγχυσις και αναρχία κατόπιν της καταρρεύσεως του ρωσικού μετώπου, οι κάτοικοι έφυγον προς τα βορειοανατολικά, προς διάφορα χωρία της Τσάλκας (Χαντίκ, Σαναμέρ, Σάνταν, Τσιγαρός, Μπαρμαξίζ, Κιουμπέτ κ.ά.), όπου είχον συγγενείς. Εκείθεν μετά μικρόν χρονικόν διάστημα οι περισσότεροι επροχώρησαν προς τον Βλαδικαύκασον και προς το εσωτερικόν της Ρωσίας, όπου έμειναν 10-11 μήνας. Κατόπιν οι πλείστοι εκ τούτων επέστρεψαν εις το Μαγαρατζίκ, οι δε υπόλοιποι επροχώρησαν βαθύτερον εις την περιοχήν του Κουμπάν και της Νοβορωσίσκης.

Εκ των τελευταίων τούτων άλλοι μεν εγκαταστάθησαν οριστικώς εκεί, άλλοι δε ήλθον εις την Ελλάδα μέσω Νοβορωσίσκης. Όσοι επέστρεψαν εις το Μαγαρατζίκ από το εσωτερικόν της Ρωσίας , τον Βλαδικαύκασον και τα χωρία της Τσάλκας παρέμειναν εις το χωρίον των μόνο 6 μήνας και κατόπιν, κατά τον Αύγουστον του 1919, φοβηθέντες την άφιξιν των τουρκικών στρατευμάτων, μετέβησν εις το Βατούμ με τον σκοπόν να κατέλθουν εις την Ελλάδα. Εκεί παρέμειναν 40 ημέρας και κατόπιν παρελήφθησαν μετ’ άλλων προσφύγων υπό του ατμοπλοίου «Ελευθερία», το οποίον τους μετέφερεν εις το Καραπουρνού προς κάθαρσιν. Μετά παρέλευσιν ολίγων ημερών οι περισσότεροι εκ τούτων μετεφέρθησαν εις το Χαρμάνκιοϊ, οι δε υπόλοιποι εστεγάσθησαν εις τα παραπήγματα της Καλαμαριάς. Κατόπιν, αφού εφωδιάσθησαν με βιβλιάρια χρεών υπό της υπηρεσίας Εποικισμού, εσχημάτισαν επιτροπάς , αι οποίαι περιήλθον πολλά χωρία της Μακεδονίας δια την εκλογήν των τόπων εγκαταστάσεώς των. Ούτως εγκαταστάθησαν κατά τα μέσα του 1920 εις Καραβίαν (Μπογαρίεβον ή Νέαν Μεσημβρίαν) 44 οικογένειαι, εκ των οποίων 12 μετώκησαν το 1924 εις Καραγάτς (Μαυροδένδρι) Εορδαίας και Ζέλενιτς (Σκλήθρον) Φλωρίνης, εις Νέον Ελευθεροχώριον Κατερίνης 50, εις Ραχώνα Γιαννιτσών 25, εις Μακρύγιαλον Κατερίνης 6 και άλλαι μικρότεραι ομάδες εις διάφορα άλλα μέρη.

Όσοι εκ των κατοίκων του Μαγαρατζίκ κατήγοντο εκ τη περιοχής Αργυρουπόλεως εφόρουν τη συνήθη ποντιακήν ενδυμασίαν, όσοι δε εκ της Τσάλκας καλπάκι από δέρμα προβάτου, μαχούτ (είδος σακκακίου από καλήν τσόχαν), σαλβάρια και ποστάλια (παπούτσια). Ονόματα οικογενειών του Μαγαρατζίκ: Αναστ. Μουρατλίκ ή Σταφύλωφ (Σταφυλίδης), Τανασκίλ ή Ιβάν Αθανάσιεφ (Αθανασιάδης), Κυριάκ Τριανταφύλλωφ (Κυριάκος Τριανταφυλλίδης), Μιχαήλ Πορφύρωφ (Πορφυρίδης), Ξενοφών Μούσεφ (Μωϋσείδης), Χαραλάμπ Κωνσταντίνωφ (Κωνσταντινίδης), Βασίλ Ζήρωφ (Ζηρίδης) κ.ά.

Οι κάτοικοι ήταν χριστιανοί ορθόδοξοι, υπαγόμενοι εις την ρωσικήν Μητρόπολιν της Τιφλίδος, και είχον μίαν εκκλησίαν, της Γεννήσεως της Θεοτόκου (8 Σεπτεμβρίου). Είχον επίσης δύο μεγάλα παρεκκλήσια, του Πρ. Ηλία και της Αναλήψεως , τα οποία είχον αγιάσματα. Κατά την εορτήν τούτων εγίνοντο πανηγύρεις. Υπήρχεν επίσης μία παλαιά και ανώνυμος εκκλησία μέσα εις σπήλαιον, γνωστή υπό το όνομα Κεσίς μαγαρασί (= σπηλιά του καλογήρου).

Αι οικίαι ήσαν λιθόκτιστοι, μονώροφοι. Η οροφή ήτο ξύλινη, στηριζόμενη επί χονδρών δοκών. Επ’ αυτής εστρώνετο παχύ στρώμα πεπιεσμένου χώματος. Εκάστη οικία είχε 4-6 μεγάλα δωμάτια, διότι εστέγαζε πατριαρχικάς οικογενείας, αποτελουμένας εξ 25-30 ατόμων. Αι αυλαί περιεβάλλοντο υπό λιθοκτίστου τοίχου και εντός αυτών ήσαν οι στάβλοι, αποθήκαι κ.λ.

Οι κάτοικοι του Μαγαρατζίκ εχρησιμοποίουν το ταντούρ και έψηνον λαβάσια.

Τα γεωργικά προϊόντα του τόπου ήσαν σίτος, κριθή, βρώμη, σίκαλις, λινάρι και ρόβι. Η γεωργική παραγωγή γενικώς ήτο μεγάλη. Η κτηνοτροφία ήτο επίσης ανεπτυγμένη. Έκαστη οικογένεια διέτρεφε 5-30 αγελάδες, 50-500 πρόβατα, 2-5 ζεύγη βοών και μεγάλον αριθμόν γιδών ευγενούς ράτσας, τα οποία ήσαν γνωστά με το όνομα φιλίκια. Ταύτα ήσαν πολύ ήμερα και τα περισσότερα άσπρα, το δε τρίχωμά των εξαιρετικά λεπτόν και μαλακόν. Κατά την εποχήν της κουράς δεν τα εκούρευον , αλλά τα εκτένιζον, οπότε έβγαζαν από το δέρμα των ένα πολύ μαλακόν μαλλάκι, από το οποίον έκαμναν γάντια, περιλαίμια (cache-col) και κουκκούλες εκλεκτής ποιότητας. Τα πρόβατα ήσαν κουρεμένα με παχειές ουρές . Το βάρος της ουράς των κριών έφθανε μέχρι 13 οκάδων. Εις μερικούς , οι οποίοι είχον υπερβολικήν ανάπτυξιν της ουράς, προσέδενον ενίοτε εις το οπίσθιον μέρος του σώματός των, μεταξύ των δύο ποδών των και της ουράς, τρίκυκλον , δια να διευκολύνουν την κίνησίν των. Τα κυριώτερα γαλακτοκομικά προϊόντα του τόπου ήσαν βούτυρον[9], τυρί, το γνωστόν υπό το όνομα τζιβίλ πεϊνίρ, το οποίο ήτο ινώδες εις σχήμα πλεξούδας, κεφαλοτύρι και κιλίδ ζ(είδος μανουριού εκλεκτής ποιότητας).

Εις το Μαγαρατζίκ υπήρχεν εξατάξιον δημοτικόν ρωσικόν σχολείον, εις το οποίον εφοίτων 200 μαθηταί και μαθήτριαι. Ο αριθμός των μαθητριών ήτο πολύ μικρός. Εκτός των μαθημάτων του επισήμου σχολικού προγράμματος εδιδάσκοντο και τα ελληνικά υπό ιδιώτου Έλληνος διδασκάλου, ο οποίος επληρώνετο υπό των γονέων των μαθητών.

Το Μαγαρατζίκ ήτο έδρα ρωσικής κοινότητος εκ 14 χωρίων, της οποίας ο πρόεδρος (σταρσινά) ήτο Έλλην εκ του Μαγαρατζίκ.

Διάφορα για :KARS MAĞARACIK KÖYÜ, εδώ:

http://www.facebook.com/video/video.php?v=1083495704342

http://www.facebook.com/group.php?gid=54911249648

http://karsmagaracikk.blogspot.com/2009/07/kars-magaracik-koyu-dr.html

http://magaracikk.blogspot.com/

Οι φώτο της ανάρτησης από :

http://www.facebook.com/profile.php?id=100002934878185&sk=wall#!/photo.php?fbid=28869779483&set=o.54911249648&type=3&theater



[1]Η λέξις σημαίνει μικρόν σπήλαιον.

ΜΑΡΑΒΕΛΑΚΗΣ Μ.-ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ Α., ΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΑΙ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ ΕΝ ΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ, ΙΜΧΑ, ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ, 1955, σελ. 279-283

[2] Οι πρόσφυγες του χωρίου τούτου ευρίσκονται εγκατεστημένοι εις τρεις συνοικισμούς της περιοχής Φλωρίνης, τον Σωτήρα, Φανόν και τους Αγίους Θεοδώρους, καθώς και εις Βαμβακιάν του Σιδηροκάστρου.

[3] Οι εξ αυτού πρόσφυγες ευρίσκονται εγκατεστημένοι εις Ξυνό Νερό Φλωρίνης και εις την περιοχήν Κατερίνης.

[4] Οι πρόσφυγες του Βενζίνκιοϊ εγκαταστάθηκαν εις Άγιον Αντώνιον Χαλκιδικής, Μεταλλικόν, Κιλκίς και εις Θεσσαλονίκην.

[5] Εις Χέρσον Κιλκίς.

[6] Εις περιοχήν Κιλκίς (Κρηστώνα, Μαυρονέρι και Κιλκίς).

[7] Η λέξις σημαίνει πηγήν, της οποίας το νερό μεταφέρεται δια πηλοσωλήνων.

[8] Τυφλή βρύση.

[9] Από μίαν καλήν αγελάδα έβγαζαν 13 οκάδας βουτύρου κατ’ έτος.








Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου